GENEWA: Infrastruktura transportowa w Europie, Ameryce Północnej i Azji Środkowej musi dostosować się do bardziej niekorzystnych warunków klimatycznych, stwierdziła we wtorek Organizacja Narodów Zjednoczonych, ostrzegając, że brak działań może okazać się bardziej kosztowny niż modernizacja.
Regionalna agencja UNECE stwierdziła, że w latach 2050–2080 drogi, linie kolejowe, drogi wodne, porty i lotniska będą narażone na większe prawdopodobieństwo powodzi, wysokich temperatur, mniejszej ilości śniegu, lodu i wiecznej zmarzliny oraz wzrostu poziomu morza.
UNECE obejmuje swoim zasięgiem 56 krajów w Europie, Ameryce Północnej, na Kaukazie i w Azji Środkowej. Sporządzono mapę kluczowych sieci transportu śródlądowego wymagających szczególnej uwagi. „Systemy transportowe mają kluczowe znaczenie dla sprawnego funkcjonowania naszych społeczeństw i gospodarek” – powiedziała szefowa UNECE Tatiana Molcean. „Zakłócenia mogą mieć dramatyczne konsekwencje dla społeczności i wiązać się z ogromnymi kosztami finansowymi.
„Ponieważ ekstremalne zjawiska pogodowe nie są już przyszłym ryzykiem, ale dzisiejszą rzeczywistością, dostosowanie infrastruktury transportowej jest koniecznością”. W raporcie wskazano, że zmiana warunków spowodowałaby większe szkody i zakłócenia w systemach transportowych, gdyby nie zwiększono ich odporności.
Podaje przykłady, takie jak zwiększone zniszczenia infrastruktury drogowej i kolejowej podczas fal upałów; częstsze zalewanie obiektów transportowych; oraz większe wyzwania w portach i na lotniskach podczas silnych wiatrów.
„Niedawny epizod ekstremalnych upałów, jaki widzieliśmy w Europie Zachodniej, uwydatnił zagrożenia klimatyczne oraz ich wpływ i konsekwencje na infrastrukturę transportową” – powiedział reporterom rzecznik UNECE Jean Rodriguez.
Jeśli chodzi wyłącznie o kolej, jako przykład podał opóźnienia pociągów, odwołania pociągów z powodu wyboczonych szyn, awarię klimatyzacji pokładowej, awarie kabli i sygnalizacji.
„Wczesna adaptacja”
UNECE stwierdziła, że systemy transportowe w regionie będą musiały wytrzymać od 10 do 50 dni w roku temperatur przekraczających 25°C, przy czym na niektórych obszarach temperatura powyżej progu będzie przekraczać 200 dni w roku. UNECE stwierdziła, że do 2050 r. 70 procent infrastruktury w Arktyce będzie znajdować się w regionach zagrożonych rozmrożeniem i osiadaniem wiecznej zmarzliny.
Jako przyszłe zagrożenia uznano także powodzie spowodowane ulewnymi opadami deszczu oraz podniesienie się poziomu morza w wyniku skrajnych wybrzeży. Bardziej intensywne opady prognozowane są w regionach obejmujących Alpy, Bałkany, północną Turcję, części Azji Środkowej i wschodnie wybrzeże Stanów Zjednoczonych.
Przewiduje się, że infrastruktura w gęsto zaludnionych dorzeczach głównych europejskich rzek, takich jak Dunaj, Ren i Wołga, będzie narażona na znaczne powodzie, stwierdziła UNECE. Z raportu wynika, że do końca stulecia od 71 do 89 procent portów na świecie będzie zagrożonych ekstremalnymi sztormami morskimi. „Wczesna adaptacja może zmniejszyć powiązane koszty o połowę” – stwierdzono.
Biorąc pod uwagę pogarszające się prognozy klimatyczne i długie ramy czasowe planowania infrastruktury, UNECE zachęcała decydentów, aby priorytetem była wczesna adaptacja do zmiany klimatu. UNECE wezwała przywódców, aby zapewnili, że systemy transportowe będą w stanie „nadal świadczyć usługi, od których zależą gospodarki i społeczeństwa”.
Władze transportowe powinny wykorzystywać prognozy klimatyczne do oceny ryzyka i identyfikowania progów zagrożenia dla swoich systemów. „Chociaż działania adaptacyjne mogą wydawać się kosztowne, konsekwencje bierności mogą być jeszcze bardziej kosztowne” – ostrzega raport.
Opublikowano w Dawn, 1 lipca 2026 r