NARODY ZJEDNOCZONE: Sekretarz generalny ONZ Antonio Guterres pochwalił w czwartek na forum Rady Bezpieczeństwa ONZ inicjatywę Pakistanu mającą na celu wzmocnienie mechanizmów pokojowego rozstrzygania sporów, stwierdzając, że posunięcie to jest szczególnie ważne w czasie eskalacji konfliktów na Bliskim Wschodzie i poza nim.
Występując w otwartej debacie Rady Bezpieczeństwa ONZ prowadzonej na podstawie sponsorowanej przez Pakistan rezolucji nr 2788 (2025), szef ONZ przedstawił zalecenia mające na celu uczynienie dyplomacji, mediacji i zapobiegania konfliktom skuteczniejszymi narzędziami utrzymywania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa.
Rezolucja, przedstawiona przez Pakistan podczas jego przewodnictwa w Radzie Bezpieczeństwa ONZ w zeszłym roku i przyjęta jednomyślnie przez Radę, ma na celu wzmocnienie wykorzystania pokojowych środków dostępnych na mocy Karty Narodów Zjednoczonych, w tym negocjacji, mediacji, pojednania, arbitrażu i ugody sądowej.
Pakistan argumentował, że dyplomacja nie powinna być stosowana dopiero po wybuchu konfliktów, ale powinna służyć jako środek zapobiegający eskalacji kryzysów.
„W miarę eskalacji konfliktów na Bliskim Wschodzie i poza nim rozwiązania wojskowe nie mogą zapewnić trwałego pokoju” – powiedział Guterres, wzywając do powściągliwości, ochrony ludności cywilnej i ponownego zaangażowania w dyplomację.
„Sytuacja wymyka się spod kontroli. balansuje na granicy niewyobrażalnego” – ostrzegł sekretarz generalny, zauważając, że region „wciągany jest w kolejny poszerzający się krąg konfrontacji”.
„Jeden kryzys napędza drugi. Jedna eskalacja wywołuje następną” – powiedział, dodając, że w miarę rozprzestrzeniania się tej dynamiki „cele polityczne stają się coraz bardziej przesłaniane przez samą konfrontację”.
„Czas się wycofać” – powiedział Guterres, podkreślając, że „ataki na infrastrukturę cywilną są niedopuszczalne” i że „nie ma militarnego rozwiązania konfliktu”.
„Walki muszą się zakończyć w całym regionie” – powiedział, wzywając jednocześnie do przywrócenia „międzynarodowych praw i swobód nawigacyjnych w Cieśninie Ormuz i Bab al-Mandab i wokół nich”.
„Dyplomacja jest jedyną drogą naprzód” – dodał szef ONZ.
Doceniając wysiłki dyplomatyczne Pakistanu, Guterres powiedział: „Chcę wyrazić uznanie dla mediacji Pakistanu i krajów regionu działających na rzecz zmniejszenia napięć i stworzenia przestrzeni dla dialogu”.
„Należy wspierać i wzmacniać te wysiłki w dążeniu do pokojowego i trwałego rozwiązania” – stwierdził.
Sekretarz generalny podkreślił także rozwój sytuacji na okupowanym Zachodnim Brzegu, mówiąc: „Widzimy pełzającą aneksję połączoną z przemocą, ekspansję osiedli, szeroko zakrojone izraelskie operacje wojskowe i przesiedlenia na dużą skalę”.
Pakistan z zadowoleniem przyjął zalecenia sekretarza generalnego, a ambasador Asim Iftikhar Ahmad, stały przedstawiciel Islamabadu przy ONZ, wyraził „głębokie uznanie” dla – jak to określił – „przemyślanych, praktycznych i wybiegających w przyszłość” propozycji.
Przemawiając podczas debaty Rady Bezpieczeństwa ONZ, Ambasador Ahmad powiedział, że trwałe wdrożenie zaleceń wzmocni nie tylko mechanizmy pokojowego rozstrzygania sporów, ale także wzmocni wdrażanie samej Karty Narodów Zjednoczonych.
„Zalecenia te mają znaczenie wykraczające daleko poza dzisiejsze spotkanie” – stwierdził, dodając, że mogą pomóc „przywrócić zapobieganie konfliktom i ich rozwiązywanie na należne im miejsce, w sercu Organizacji Narodów Zjednoczonych, oraz przełożyć obietnicę z Rozdziału VI na praktykę”.
Ambasador powiedział, że uchwała 2788 została opracowana w duchu, że dyplomacja nie może być „instrumentem, o który się ubiegamy, gdy zawiódł pokój”, ale raczej środkiem, dzięki któremu można zapobiec niepowodzeniom.
Powiedział, że wyzwaniem nie jest brak mechanizmów przewidzianych w Karcie, ale ich „opóźnione, selektywne i niespójne stosowanie”, ostrzegając, że Rada Bezpieczeństwa często angażowała się dopiero po stwardnieniu stanowisk i zawężeniu przestrzeni do kompromisu.
Ambasador Ahmad powiedział, że Pakistan nadal angażuje się w pokojowe rozstrzyganie sporów i jako przykład wysiłków na rzecz ułatwienia dialogu podał niedawne zaangażowanie dyplomatyczne Islamabadu w Azji Zachodniej. Powiedział, że Pakistan wraz z krajami partnerskimi odegrał konstruktywną rolę mediacyjną między Iranem a Stanami Zjednoczonymi, pomagając stworzyć przestrzeń do negocjacji.
Wyraził ubolewanie z powodu wznowienia działań wojennych i wezwał wszystkie strony do zachowania powściągliwości i powrotu do dialogu, mówiąc, że w przypadku fiaska negocjacji „odpowiedzią nie jest mniej, ale bardziej zdecydowana dyplomacja”.
Wysłannik pakistański wezwał do silniejszych mechanizmów monitorowania rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ, szerszego wykorzystania narzędzi ustalania faktów i mediacji, zwiększonego wsparcia dla dobrych usług sekretarza generalnego oraz bliższej współpracy między ONZ a organizacjami regionalnymi.
Powiedział, że wartość uchwały 2788 będzie ostatecznie mierzona nie jednomyślnością, z jaką została przyjęta, ale konsekwencją, z jaką została wdrożona.
“Historia dokumentuje wojny, które wybuchły. Rzadko odnotowuje się wojnę, która się nie rozpoczęła, ponieważ kanał pozostawał otwarty, mediator nie ustępował, przywódca zachował powściągliwość lub instytucja zadziałała na czas” – powiedział Ambasador Ahmad, opisując zapobieganie i pokojowe rozstrzygnięcie jako najwyższe osiągnięcia dyplomacji.